د هېواد شمال کې د کبانو ځینی فارملروونکي وايي، دغو ولايتونو کې د تېر په پرتله د کبانو د روزنې صنعت وده کړې ده. غلامنبي د فارياب په گرزيوان ولسوالۍ کې د کبانو د روزنې لوی فارم لري. نوموړی وايي، اوسمهال د تېر په پرتله په کليو او بانډو کې امنيت ښه دی، د کبانو د پلور بازار ښه شوی او له نورو سيمو دلته خلک راځي او د هغه د کبانو روزنځای پر تفريحي ځای بدل شوی دی.
غلامنبي ۸صبح ورځپاڼې ته وويل: «د کبانو د پلور بازار د تېر په پرتله ښه شوی، ځکه تېرو مياشتو کې جګړې وې او خلکو نه شوای کولی راشي. اوس دلته ډېر خلک له مزار، شبرغان، سرپل او ميمنې راځي، کبان هم خوري او تفريح هم کوي.»
له شمالي ولايتونو څخه ګرزيوان ولسوالۍ ته راغلي ځوانان وايي، د دغې ولسوالۍ له طبیعي منظرو د ليدلو تر څنګ له وطني کبانو هم خوند اخلي. محمد عارف چې له شبرغان ښاره فارياب ته راغلی وايي: «نن د سياحت لپاره راغلی يم. دا سيمه ډېره شنه ده او کبانو فارمونه هم شته. د کبانو د خوړلو لپاره راغلی يم. دلته ښه خوندور کبان دي. دلته د کبانو د روزنې حوض دی، کبان له حوضه راباسو، پخوو يې او خوند ترې اخلو.»
د پخواني حکومت د شمېرو له مخې د تېرو درېيو کالو راهیسې په شمالي ولايتونو کې د کبانو د روزنې ۲۰۰ فارمونه جوړ شوي، خو دغه هېواد کې د کبانو د روزنې د فارمونو له ډېرېدو سره سره د کبانو يوه ډېره برخه غوښه له پاکستانه واردېږي. اوسمهال افغانستان په کلني ډول د کبانو ۳۶۰ زره ټنه غوښې ته اړتيا لري، چې يوازې ۱۱ زره ټنه يې توليدوي.
خدايداد حيدري د فارياب له شيرين تګاب ولسوالۍ څخه ګرزيوان ولسوالۍ ته د کبانو ليدو ته راغلی. نوموړی وايي: «دلته د تفريح لپاره راغلی يم. دلته د کبانو د روزنې تر اوو زيات فارمونه شته. کبان ډېر خوندور دي او ډېر کله دلته د کبانو خوړلو ته راځم.»
بلخ کې د کبانو پلورونکي وايي، د وطني کبانو کيفيت ښه دی، خو ډېر کم دي. د رسمي معلوماتو له مخې يوازې مزارشريف ښار ته هر کال ۶۰۰ ټنه د کبانو غوښه واردېږي.
نعمتالله چې کبان پخوي وايي، د وطني کبانو کيفيت له بهره وارد شويو کبانو پرتله ښه او ګران دي. نعمتالله ۸صبح ورځپاڼې ته وويل: «وطني کبان گران دي، خو پاکستاني کبان ارزانه دي. يوه کيلو پاکستاني کبان ۱۵۰ افغانۍ خو يوه کيلو وطني کبان بيا ۲۴۰ افغانۍ دي؛ ځکه وطني کبان لږ دي، له همدې کبله يې بيه هم لوړه ده.» اوسمهال په بازارونو کې يوه کيلو خام کبان ۱۷۰ افغانۍ او پاخه يې تر ۲۵۰ افغانیو پلور کیږي. د شمېرو له مخې افغانستان په کلني ډول ۱۱ زره ټنه کبان توليدوي، په داسې حال کې چې د کبانو ۳۶۰ زره ټنه غوښې ته اړتيا لري. سره له دې چې د کبانو غوښه روغتيا ته ډېره ګټه لري، افغانستان کې فصلي مصرف لري او پخوا به يوازې له سيندونو کبان نيول کېدل، خو اوسمهال په دغه هېواد د کبانو د روزنې ډېر فارمونه جوړ شوي دي.
د کبانو د روغتيايي ګټو ورهاخوا د دا ډول فارمونو له جوړېدو سره زيات شمېر کسانو ته د کار زمينه برابره شوې ده. همدارنګه افغانستان د ښه اقليم په درلودو سره په ټولو فصلونو کې د کبانو روزنې ته مناسب دی.




