په غزني کې ځینې کروندګر وايي چې د «سرخي» په نوم یو کرنیز اپت یې د غنمو کروندې اغېزمنې کړې دي. هغوی ټینګار کوي چې د دغه اپت لامله د غنمو حاصلات کم شوې دي.
په غزني کې ځینې کروندګر وايي چې د دغه کرنیز اپت د خپرېدو مخنیوي په پار یې څو وارې د طالبانو تر کنټرول لاندې له کرنې ریاست او په دې برخې کې له فعالو موسسو سره خبرې کړې دي.
دا کروندګر زیاتوي چې د دغه اپت لامله د غنمو حاصلات ډېر کم شوي او په وینا یې، د تېرو کلونو پرتله یې کیفیت او کمیت تر ۵۰ سلنې لوېدلی دی.
میراحمد چې په غزني یو کروندګر دی، وايي چې پر څو جریبه ځمکه یې غنم کرلي وو. نوموړي ۸صبح ورځپاڼې ته وویل چې د غنمو کرونده یې اپت وځپله. د هغه په وینا، د تېرو دوو میاشتو په لړ کې څو وارې کرنې ریاست ته تللی؛ خو کومه مرسته ورسره شوې نه ده.
دا کروندګر زیاتوي: «د غنمو ټولې کروندې مرض ووهلې؛ دا مرض سرخي نومېږي. نه چا راسره د درملو مرسته وکړه او نه یې هم مشوره راکړه چې څه وکړو. د ثور میاشتې له لومړیو بیا تر څو ورځو وړاندې، څو وارې کرنې ریاست ته لاړم، ژمنه یې وکړه چې د موسسو له لارې درمل دروړو، خو تر ننه چې غنم مې ټول کړل، نه چا دوا راوړه او نه کوم پلاوی راغی.»
په غزني کې یو بل کروندګر وايي چې په دغه ولایت کې د سرخي په نوم اپت د غنمو حاصلات تر ۵۰ سلنې کم کړي او کیفیت یې هم ټيټ شوی دی. دا کروندګر چې نه غواړي نوم یې یاد شي، وايي چې سرخي د غنم وږی کوچنی کوي. نوموړی زیاتوي: «سرخي داسې یو مرض دی چې د غنم وږي کوچني کوي. وږي خالي کېږي او د غنم وزن کمېږي. کله چې غنم اوړه کړو، کیفیت یې ښه نه وي او په یوازې سر نه پخېږي. له هغې ځمکې چې باید ۱۰۰ منه حاصل مو ترلاسه کولای، اوس ۵۰ سلنه کم شوی دی.»
په دغه ولایت کې کروندګر ټينګار کوي چې له خپلو کرنیزو ځمکو د ښې ګټې د نه ترلاسي لامله نه شي کولای له اپتونو د خپلو کروندو د ژغورلو لپاره اړین درمل واخلي. د هغوی په وینا، د طالبانو تر کنټرول لاندې کرنې ریاست د نه پاملرنې او په کرنې برخې کې د موسسو ترمنځ د نه همغږۍ لامله، په دغه ولایت کې د غنمو حاصلاتو د کمېدو لامل شوی دی.
اخوا، کرنیز کارپوهان بیا په هېواد کې د کرنیزو اپتونو لامل اقلیمي بدلون او بېوخته بارانونه بولي. هغوی ټينګار کوي چې کروندګرو ته دې پرلپسې پوهاوی او د اړتیا پر مهال اړین درمل ورکړل شي.
د یادونې ده چې دا کرنیز اپت داسې مهال په دغه ولایت کې د غنمو حاصلات اغېزمن کړي چې د شمېرو په حواله، د غزني ۷۰ سلنه وګړي پر کرنې بوخت دي او له همدې لارې د ژوند اړتیاوې پوره کوي.
په غزني کې کروندګر داسې مهال د غنمو په حاصلاتو کې د ۵۰ سلنې کمښت خبره کوي چې خوړو نړیوال پروګرام (WFP) تېر کال ویلي و چې په افغانستان کې د غنمو حاصلات له ۳۰ څخه تر ۳۵ سلنې پورې کم شوې دي. د دغه بنسټ په وینا، پرلپسې وچکالي او د ملخانو او نباتاتو اپتونه په افغانستان کې د غنمو حاصلاتو د کمښت تر ټولو مهم لاملونه دي.
