په هېواد کې د کورونا ویروس پراختیا؛ روغتونونه د اکسیجن له کمښت سره مخ شوي

که څه هم د هرې ورځې په تېرېدو سره په هېواد کې د کورونا د درېيمې څپې د لاپراختیا په اړه اندېښنې زیاتېږي، روغتیا وزارت په روغتونونو کې د اکسیجن د کمښت خبره کوي. له بلې خوا، دغه وزارت په کورونا ویروس د لازیاتو وګړو د اخته کېدو لامل ددغه ویروس په وړاندې د خلکو د بې پامي ګڼي. که څه هم د روغتیايي چارو مسوولینو په ځلونو له خلکو غوښتي چې روغتیايي سپارښتنو ته پام وکړي، خو داسې ښکاري چې دغو غوښتنو ته دومره پاملرنه نه کېږي. د عامې روغتیا وزارت مسوولین خبرداری ورکوي، په هغه صورت کې چې خلک همکاري ونه کړي او روغتیايي سپارښتنو ته پام ونه کړي د کورونا مثبتې پېښې به لازیاتې شي. ددغه وزارت مسوولین یو ځل بیا له کورنیو او هېوادوالو غواړي کورونا ویروس جدي وګڼي او صحي تدابیر په پام کې ونیسي.
که څه هم د کورونا د درېيمې څپې د لاخپرېدو د مخنیوي په موخه ځینې تدابیر غوره شوي، خو لیدل کېږي چې دا تابیاوې دومره کارنده نه وې. د عامې روغتیا وزارت د شمېرو له مخې، اوس هم د ورځې کابو دوه زره تنه په دغه ویروس اخته کېږي او له اویا زیات ژوند له لاسه ورکوي. اخوا، د کورونا ویروس خپرېدل او د اکسیجن کمښت ددې لامل شو، چې ولسي جرګې د غبرګولي په ۲۴مه نېټه د عامې روغتیا وزارت سرپرست په عمومي ناسته کې استجواب کړي. د ولسي جرګې غړي د روغتیا وزارت له سرپرست څخه د کابل او ولایتونو په روغتونونو کې د اکسیجن د کمښت د ستونزې د اواري او د لازیات محدودیت لګولو غوښتونکي شول. وکیلان همداراز، نیوکه کوي چې روغتیا وزارت د کورونا واکسین د تطبیق په اړه لازم پوهاوی نه دی کړی او خلک په دې اړه د منفي تبلیغاتو تر اغېز لاندې دي چې باید دې مسلې ته جدي پام وشي.
اخوا، د عامې روغتیا وزارت په هېواد کې د اکسیجن د کمښت ستونزه تاییدوي خو وايي چې د کورونا ویروس د خپرېدو لامل د خلکو بې پامي ده. وحید مجروح زیاتوي چې هېوادوال د دوی خبرداریو ته پام نه کوي او په ګڼه ګوڼه کې له ماسکونو پرته تګ راتګ کوي. نوموړي خبرداری ورکړ که خلک روغتیايي سپارښتنو ته پام ونه کړي انساني ناورین به رامنځته شي.
د روغتیا وزارت سرپرست ویلي چې د کورونا ویروس په لاخپرېدو سره یې د هېواد په مرکز او ولایتونو کې د کووېډ نولس ناروغانو د درملنې روغتونونه زیات کړي او د امکاناتو او وسایلو په برخه کې تراوسه ډېرې ستونزې نشته.
د عامې روغتیا وزارت سرپرست د ولسي جرګې استجوابیه غونډې ته وویل چې ۳۲۰ میلیون ډالر د کورونا د واکسین لپاره بیل شوي چې له یوه معتبر بنسټ څخه به وپېرل شي. وحید مجروح زیاته کړه چې په دغو پیسو به تر ۴۲ میلیون دوزه واکسین هېواد ته وارد شي چې د ملي تدارکاتو ادارې په همکارۍ په دې اړه هڅې روانې دي. تراوسه په هېواد کې ۶۰۰ زره تنو ته د کورونا واکسین ورکړل شوي دي.
د روغتیا وزارت د سرپرست په وینا، د کورونا ویروس په درېيمه څپه کې اکسیجن ته د ناروغانو اړتیا زیاته ده، ځکه هغه دستګاوې چې له دې مخکې د ۲۵۰ تنو لپاره اکسیجن برابراوه اوس یوازې ۳۵ تنو ته بسنه کوي.
وحید مجروح ویلي چې په کابل کې د کووېډ نولس څلور روغتونونه له کورنیو سرچینو اکسیجن تولیدوي او د اکسیجن هغه لس دستګاوې چې یونیسف ورسره مرسته کړې اوس ولایتونو ته لېږدول کېږي. وحید مجروح زیاته کړې چې دغه وزارت د اکسیجن د کمښت په اړه یو لړ اقدامات کړي دي، د هغه په وینا له ایرانه هم اکسیجن پېردول شوی چې مرکزي او شمالي ولایتونو ته به ولېږدول شي. هغه وايي د هرات او د ایران د مشهد د روغتیا ریاستونو ترمنځ د یوه تړون له مخې، ټاکل شوې په اونۍ کې دوه ټانکرونه اکسیجن هرات او د هېواد لوېدیځې حوزې ته راورسېږي. همداراز، ازبکستان د ورځې ۳۰۰ او تاجکستان د ورځې ۵۰۰ بالونونه اکسیجن افغانستان ته ورکوي چې تر ډېره به په هېواد کې د اکسیجن د کمښت ستونزه پرې اواره شي.
روغتیا وزارت خبرداری ورکوي که تر راتلونکو څلورو اونیو پورې روغتیايي سپارښتنو ته پام ونه شي، د هېواد روغتیايي نظام به له سختو ستونزو سره مخامخ شي. مجروح ټینګار کړی چې مصیبت هر کور ته رسېدلی او خلک باید د روغتیا وزارت سپارښتنې جدي وګڼي او پارلمان هم باید د دوو اونیو لپاره رخصت شي.
د کورونا ویروس لومړنۍ بېلګه د ۱۳۹۸ کال د کب په پينځمه نېټه ثبت شوه. د عامې روغتیا وزارت د رسمي شمېرو له مخې، له هغه وخت راهیسې په هېواد کې ۹۳ زره او ۲۷۲ تنه په دغه ویروس اخته شوي چې له دې ډلې ۶۱ زره تنه روغ شوي او درې زره او ۶۸۳ نور مړه شوي دي.