سرچینې په کابل او ولایتونو کې د برېښنايي تذکرو د زونونو له لارې د فیس اخیستو او تذکرو د وېش په بهیر کې د پراخو ستونزو خبر ورکوي او وايي، له غوښتونکو د ترلاسه کېدونکو پیسو یوه برخه د بانکي سیستم له لارې نه را ټولېږي. د دغو سرچینو په وینا، د فیسونو د ترلاسه کولو او لېږد په بهیر کې د روڼتیا نشتوالی، د تذکرو په وېش کې ځنډ، د غوښتونکو په نشتوالي کې د تذکرو چاپ او په درج شویو معلوماتو کې د تېروتنو زیاتوالی، د دې بهیر له مهمو ستونزو دي. دوی ادعا کوي چې په ځینو مواردو کې غوښتونکي له فیس ورکولو او د بایومټریک یا د تذکرې په معلوماتو کې د ستونزې له رامنځته کېدو وروسته، د هغې د سمون لپاره په میاشتو میاشتو سرګردانه وي او ورکړل شوې پیسې یې هم بېرته نه ورکول کېږي.
یو شمېر هېوادوال وايي چې د برېښنايي تذکرو د وېش بهیر پر هویتي او سیاسي ننګونو سربېره، له تخنیکي او اداري ستونزو سره هم مخ دی او تل یې د غوښتونکو شکایتونه راپارولي دي. د سرچینو په وینا، د طالبانو له واکمنېدو وروسته دغه بهیر له لا ډېرو ستونزو سره مخ شوی او د غیرمسلکي کسانو او طالب جنګیالیو ګومارنې هم دا ستونزې زیاتې کړې دي. د نومونو ناسم ثبت، د تذکرو په وېش او چاپ کې ځنډ او د تذکرو د وېش له عوایدو د فساد او حیفومیل ادعاوې، هغه اندېښنې دي چې تل مطرح شوې دي؛ خو طالبانو تر اوسه هېخ یوې اندېښنې ته ځواب نه دی ویلی.
د طالبانو تر کنټرول لاندې د ملي احصایې ادارې سرچینې وايي چې په کابل او ولایتونو کې د برېښنايي تذکرو د وېش په زونونو کې، د برېښنايي تذکرو د فیس عواید د بانکي سیسټم له لارې نه ترلاسه کېږي او په دې بهیر کې د پراخ فساد زمینه برابره ده. د سرچینو په وینا، د برېښنايي تذکرو د وېش مرکز د بهیر د روڼتیا پر ځای، د تذکرې له صادرېدو مخکې له غوښتونکو فیس اخلي او کله چې په تذکره کې کومه تېروتنه رامنځته شي، خلک اړ کېږي چې د هغې د سمولو لپاره په میاشتو میاشتو لالهانده وي.
یوه سرچینه وايي: «کله چې په تذکره کې ستونزه پیدا شي یا د یوه کس د ګوتې د فزیکي ستونزو له امله د بایومټریک دستګاه د هغه د ګوتې نښه وانخلي او د بایومټریک بهیر بشپړ نه شي، هغه پیسې چې ترې اخیستل شوې وي، بېرته نه ورکوي.» د هغه په وینا، ډېری کسان د سختو او درنو کارونو د کولو له امله د بایومټریک په بهیر کې له ستونزې سره مخ کېږي او که یې د ګوتې نښه ثبت نه شي، هغه فیس چې ورکړی یې وي، بېرته نه ورکول کېږي.
دغه سرچینه زیاتوي: «له بانکي سیستم بهر د برېښنايي تذکرو د پیسو د لېږد څرنګوالی داسې دی چې د چاپ شویو تذکرو د شمېر له مخې پیسې د احصایې مالي ریاست ته لېږدول کېږي؛ خو د هغو دوسیو پیسې چې له مراجعه کوونکو اخیستل شوې او یوازې ارزول شوې وي، خو د چاپ پړاو ته نه رسېږي، په مرکز کې له مدیرانو سره پاتې کېږي او حیفومیل کېږي. له همدې امله، د برېښنايي تذکرو د وېش په ډېری مرکزونو کې مراجعه کوونکي تر یوې میاشتې ځنډ سره مخ کېږي.»
د سرچینو په وینا، د طرزالعمل له مخې، د هویت د تثبیت، د غوښتونکي د بایومټریک او دیموګرافیکي معلوماتو له بشپړېدو وروسته، د کیفیت د کنټرول کارکوونکی باید د غوښتونکي په حضور کې د هغه معلومات د برېښنايي تذکرې د چاپ لپاره په سیستم کې ثبت کړي. که دا بهیر په سمه توګه رعایت شي، په زونونو کې د اوونیزو لېږدونو په پام کې نیولو سره، غوښتونکی باید حد اکثر په یوه اوونۍ کې خپله تذکره ترلاسه کړي.
د برېښنايي تذکرو د وېش په بهیر کې سرچینې وايي چې د دې بهیر بله ستونزه د غوښتونکو په نشتوالي کې د تذکرو چاپ دی چې په تذکرو کې د درج شویو معلوماتو د تېروتنو د زیاتېدو لامل کېږي. د دوی په وینا، که غوښتونکی د تذکرې د چاپ پر مهال حاضر وي، ټول درج شوي معلومات ورته روښانه کېږي او د هغه له تایید وروسته تذکره چاپ ته لېږل کېږي.
له دې سره هممهاله،، د کابل د قرهباغ ولسوالۍ د برېښنايي تذکرو د وېش په زون کې سرچینې وايي چې تر دې وړاندې هم د تذکرو د وېش په بهیر کې د ځنډ په اړه شکایتونه موجود وو؛ خو دا ستونزې نه یوازې هوارې شوې نه دي، بلکې تر پخوا څو برابره زیاتې شوې دي.
دا په داسې حال کې ده چې تر دې وړاندې هم هېوادوالو د برېښنايي تذکرو د وېش په بهیر کې د طالبانو له خنډ جوړونې او د دې ډلې لهخوا د تذکرو د بیې له لوړولو شکایت کړی و. د پلازمېنې او ورڅېرمه ولایتونو یو شمېر اوسېدونکو ۸صبح ورځپاڼې ته ویلي وو چې د خپلې تذکرې د ترلاسه کولو لپاره په مباشتو میاشتو لالهانده شوي دی، خو لا یې هم په ترلاسه کولو نه دي بریالي شوي. دوی طالبان په ناغېړۍ، ناوړه ګټه اخیستنه، رشوتاخیستنه او واسطهبازۍ تورن کړي وو او ویلي یې وو چې دغو مواردو د دوی د تذکرو د ترلاسه کولو مخه نیولې ده.





