اروپايي پارلمان: پـه افغـانستان کـې لـه بشـري قـوانیـنو د سرغړونې په اړه دې کمېسیون جوړ شي

اروپايي پارلمان د پرېکړه لیک په صادرولو سره په افغانستان کې له نړیوالو بشردوستانه قوانینو د جدي سرغړونې په اړه د پلټنو لپاره د یوه کمېسیون د جوړولو غوښتنه کړې ده.
دغه بنسټ په افغانستان کې د ملکي وګړو په وړاندې د تاوتریخوالي له زیاتوالي وروسته، د پارلمان د بهرنیو اقداماتو له کمېسیون او د اروپايي ټولنې له غړو هېوادونو غوښتي چې د ملګروملتونو د بشري حقونو شورا وهڅوي چې په افغانستان کې له نړیوالو بشردوستانه قوانینو د سرغړونې په هکله د پلټنو په موخه یو کمېسیون جوړ کړي. د اروپايي پارلمان د مالوماتو له مخې، د تېرو شلو کلونو په بهیر کې په اټکلیزه توګه ۱۵۰ زره تنه وژل شوي چې ۳۵ زره یې ملکي وګړي وو.
اروپايي پارلمان په دغه پرېکړه لیک کې د بهرنیو ځواکونو د وتلو له بشپړېدو وروسته د افغانستان وضعیت ماتېدونکی بللی دی. د اروپايي پارلمان په وینا، د ملکي وګړو پرخلاف تاوتریخوالی زیات شوی او د افغانستان راتلونکی لرلید او د تېرو دوو لسیزو لاس ته راوړنو خوندیتوب د اندېښنې وړ دی. په دغه پرېکړه لیک کې ویل شوي چې په دوحه کې د بین الافغاني مذاکراتو له پیلېدو سره په یو وخت، تاوتریخوالی زیات شوی او د سولې مذاکرات له بندون سره مخامخ شوي دي.
اروپايي پارلمان په افغانستان او سیمه کې د ترهګرۍ په تېره بیا داعش او القاعدې د ګواښ په اړه اندېښنه څرګنده کړې او له القاعدې سره د طالبانو د اړیکو د پياوړتیا په هکله یې د ملګروملتونو سازمان د څارونکو ډلو موندنې له خبرداري ډکې بللې دي.
اروپايي ټولنې ویلي چې د سولې مذاکراتو د ماتې په صورت کې به په افغانستان کې د جګړې دوام ترډېره پر ښځو، ماشومانو او قومي لږکیو اغېز وکړي. د اروپايي پارلمان په ۲۷ماده ییز پرېکړه لیک کې ویل شوي چې یوې سیاسي هوکړې ته د رسېدو لپاره باید دواړه لوري له درېیم منځګړي یعنې ملګروملتونو له سازمانه ګټه واخلي.
اروپايي پارلمان په افغانستان کې د ترهګرۍ د مالي سرچینو پرخلاف د مبارزې اړتیا ته په اشارې سره وايي چې په ۲۰۱۸ کال کابو شل سلنه دغه سرچینې له ناخالصو کورنیو تولیداتو ترلاسه شوې دي.
له بلې خوا، اروپايي پارلمان جوته کړې چې له پرمختګونو سره سره تراوسه هم ښځې، ماشومان او نجونې له وېروونکي ګواښ سره مخامخ دي. د اروپايي پارلمان په پرېکړه لیک کې پر سیدالشهدا ښوونځي برید ته اشاره شوې چې نوي ښځینه زده کوونکې پکې ووژل شوې او ۲۴۰ ټپي شوې وې. اروپايي پارلمان د برچي پر سل بستریز روغتون د تېر کال برید ته هم اشاره کړې او د ملګروملتونو سازمان په څارنه یې د دغو دوو پېښو د رڼو پلټنو غوښتنه کړې ده.
د اروپايي پارلمان په ناسته کې همداراز له طالبانو ډلې غوښتل شوي چې پر ملکي وګړو په تیره بیا د رسنیو، دولتي او نادولتي کارکوونکو بریدونه ودروي او د دایمي اوربند په منلو سره نړیوالو بشردوستانه قوانینو ته درناوی وکړي.
له بله پلوه، اروپايي پارلمان په پام کې لري چې له ۲۰۲۱ تر ۲۰۲۵ کال پورې له افغانستان سره د ۱،۲ میلیارد ډالرو مرسته وکړي. د اروپا پارلمان همداراز له کورونا ویروس سره د مبارزې په برخه کې له افغانستان سره د خپلو مرستو پر دوام ټینګار کړی دی. د اروپايي پارلمان په باور کورونا په افغانستان کې د بې وزلۍ کچه لوړه کړې ده.
اروپايي پارلمان د افغانستان د ثبات او اقتصادي پرمختګ لپاره د ګاونډیو هېوادونو، منځنۍ آسیا او د سیمې د لویو قدرتونو ملاتړ او همکاري اړینه بللې ده.
د اروپا د پارلمان په وینا، افغان دولت باید په واقعي توګه له ترهګرۍ، وسله والو ډلو او د نشه يي توګه له تولید سره مبارزې او د نامنظمې کډوالې کنټرول مخنیوي ته ژمن وي.
اروپايي پارلمان په افغانستان کې وچکالۍ ته هم اشاره کړې او زیاته کړې یې ده چې دغه طبیعي خطر به ۱۷،۶ میلیونه وګړي د خوړو له کمښت سره مخامخ کړي او همداراز به ۵،۵ میلیونه نور سالمو خوړو ته د لاسرسي لپاره له بیړني حالت سره مخامخ شي.