۸صبح، کابل: د هانا د بشري حقونو سازمان اعلان کړی چې په ایران کې له وروستۍ جګړې او د امنیتي تګلارو له سختېدو وروسته، د افغان کډوالو، په ځانګړې توګه د ښځو او ماشومانو پر وړاندې اداري او قضايي محدودیتونه زیات شوي دي.
دغه سازمان یکشنبه د چنګاښ پر ۱۴مه راپور ورکړی چې د شخصي احوالو د ثبتولو لکه واده، طلاق، زېږون، نسب او د نورو کورنیو اړیکو د ثبت لپاره د یو اغېزناک میکانیزم نشتوالي په زرګونو افغان کډوال له حقوقي بې ثباتۍ سره مخ کړي دي.
د راپور له مخې، دې تشې محکمو ته د هغوی لاسرسی او د حضانت ، میراث، نفقې، د تاوان جبران، بیمې او ورته قانوني ملاتړه ګټه اخیستنه له جدي خنډونو سره مخ کړې ده.
د هانا سازمان زیاته کړې چې دا ناورین په جګړیزو شرایطو او تر هغو وروسته لا ډېر اندېښمنوونکي اړخونه خپل کړي دي.
په راپور کې همداراز ويل شوي چې د امنیتي کنټرولونو زیاتوالي، په عامه خدمتونو کې ګډوډۍ، اداري او قضايي بنسټونو ته په لاسرسي کې محدودیتونه او د نیول کېدو یا اېستلو وېرې د دې لامل شوې چې ډېری کډوال د خپلو حقونو له تعقیبه تېر شي.
هانا ټینګار کړی چې د دې وضعیت تر ټولو ډېر اغېز پر هغو ښځو او ماشومانو دی چې د کورني تاوتریخوالي، ناثبت شویو ودونو، له قانوني ملاتړه د محرومیت، بېهویتۍ او د زبېښاک له خطر سره مخ دي.
دغه سازمان ویلي چې هیڅوک باید یوازې د خپل تابعیت یا د استوګنې د وضعیت له امله د ژوند د بنسټیزو پېښو له ثبتولو، قضايي ملاتړ یا عدالت ته له اغېزناک لاسرسي محروم نه شي.
هانا اندېښنه څرګنده کړې چې د دې وضعیت دوام، په ځانګړې توګه له جګړې وروسته امنیتي فضا کې نه یوازې په افغان کډوالو کې قانوني بېثباتي زیاتوي، بلکې د ښځو او ماشومانو د بنسټیزو حقونو د دوامداره نقض خطر هم په بېساري ډول لوړوي.
