افغانستان د ځمکې پر سر یوازینی هېواد دی چې د څو لسیزو جګړو په پایله کې یې زرګونه ښځې کونډې او ماشومان بېسرپرسته شو. په دغه هېواد کې سلګونه ماشومان سرپناه نه لري او ښځې او نجونې د کورنیو یوازینۍ سرپرستې دي او په ګرانه توانېږی چې د ځان لپاره یو کاروبار برابر کړي. خلک هم دغو ښځو ته وايي چې «نارینه نه لري چې اړتیاوې یې پوره کړي»، پرته له دې چې د دغو مېرمنو هڅو او زحمتونو ته پام وکړي. د هېواد اوسني واکمنان هم هره ورځ د ښځو محدودولو او څنډې ته کولو لپاره فرمانونه صادروي چې لویې بېلګې یې ښوونځي او پوهنتون ته پر تګ بندیز، په بنسټونو کې یې د معاشونو کمول، پر ښځینه سینګارخونو بندیز او په نادولتي بنسټونو کې یې له کار څخه راګرځولې دي. له کار څخه د ښځو راګرځولو سره د هغو مېرمنو وضعیت چې د کورنۍ سرپرستي ورلغاړې وه، لا ناوړه شوی دی. سوسن د دغو ښځو له ډلې یوه ده. سوسن ښکلې، ځوانه او تعلیم یافته مېرمن ده چې د خپل معلول مېړه او درېیو کوچنیو ماشومانو سرپرستي ورلغاړې ده.
هغې په جمهوریت کې په یو وزارت کې دنده لرله. د مېړه کورناستی او معلولیت لامل یې د افغانستان څو لسیزې جګړې وبللې: «مېړه مې یو جګپوړی پوځي و او خپل ډېر وخت یې د وسلهوالو جنګیالو پر ضد عملیاتونو او د هېواد امنیت ډاډمنېدو لپاره تېراوه. له سرتېرو سره په لومړۍ کرښه کې و او په هېواد کې د سولې او امنیت ټينګېدو لپاره له خپلې کورنۍ، خپلوانو او ان ځان څخه تېرو و. دغه ارمان او موخې ته د رسېدو هیله د دې لامل شوه چې نور ونه شي کړای په خپلو پښو تګ وکړي.»
مېړه یې له طالبانو سره په جګړه کې پر ځای پر ځای شوي ماین برابر شوی او پښې یې له لاسه ورکړي دي. له هغې وروسته سوسن د ماشومانو مور او د ناروغ مېړه پالوونکي ترڅنګ د کورنۍ سرپرسته هم شوه. د مخکېني حکومت له پرځېدو وروسته د ښځو چارو وزارت له منځه لاړ او د سوسن په څېر زرګونه مېرمنې وزګارې شوې؛ خو شرایط د هغې لپاره داسې نه و چې هر څه تقدیر ته وسپاري او په کور کېني. هغه وايي: «له هغې پېښې وروسته چې مېړه مې ورسره مخامخ شو، د کورنۍ یوازینۍ هیله زه وم او لاهم یم. د همدې لپاره تسلیمه نه شوم او د کار په لټه څو نادولتي ادارو ته لاړم. د دې لپاره چې ښه کاري مخینه او ښه تحصیلي اسناد مې لرل، په کمه موده کې مې یو نادولتي بنسټ کې کار وموند.»
هغه کار ته د بېرته ورتګ کیسه داسې کوي: «د کار له بیا پېل سره مې داسې انګېرله چې له لاسه ورکړې روحیه مې بېرته ترلاسه کړې او لاهم د پرمختګ لار راته پرانېستې ده. خو نه پوهېدم چې دا ډله به له ډګره د ښځو اېستلو لپاره هر څه وکړي.»
هغې په پوره لېوالتیا خپل کار ته دوام ورکړ او هڅه یې کوله چې ورکړل شوي مسوولیتونه ترسره کړي؛ خو د طالبانو له خوا پر متشبثو مېرمنو د حکم له صادريدو وروسته د سوسن او د هغې او همکارانو لپاره یې کاري چاپېریال ورځ تر بلې تنګېده او په دوامداره توګه د کار پرېښودو لپاره پرې فشار راوړل کېده. تر هغې چې د یو فرمان له مخې په نادولتي بنسټونو کې د ښځو پر کار بندیز ولګېده چې د سوسن په څېر زرګونو ښځو کاري بوختیاوې واخیستل شوې چې د کور سرپرستي ورلغاړه ده: «نه پوهېږم چې طالبان د ښځو پر وړاندې د دغو فرمانونو په صادرولو د څه په لټه دي؟»
سوسن چې د زرګونو نورو مېرمنو په څېر د بېوزلۍ، جګړې او بدبختۍ مزه یې څکلې، له طالبانو هم ګیله لري او زړه یې ورته ډک دی. هغه وايي: «ښايي طالبان نه پوهېږي چې اوسنۍ افغان مېرمنې د یوویشت کاله وړاندې مېرمنو په څېر نه دي او نن به له دې ډلې که په غاښونو هم کېږي، خپل حق واخلي.»
د هرې ورځې په تېرېدو د ښځو ژوند ناوړه کېږي. تر هغې چې طالبان پر افغانستان واکمن وي، د بدلون څرک نه شته، خو که له اوسني وضعیته ناوړه حالت رامنځته شي.
