سهار ارام و. د تل په څېر د اذان په غږ له راویښه شوم. لا مې هم د نهم ټولګي د کتابونو بوی احساساوه. مور مې سهار چای چمتو کړی و او د تل په څېر یې وویل: «ژر ښوونځي ته لاړه شه، ناوخته نه کړې.» پلار مې له شا د دروازې په خوا کې په ویاړ راته کتل. تل به یې ویل: «له تا باید هغه څوک جوړ شي چې موږ ونه توانېدو.»
دروازه مې خلاصه کړه، خو پر هغې ورځ د ښوونځي دروازه تړلې وه. موږ د دروازې مخې ته ولاړې وو. څو نورې نجونې هم راغلې؛ سترګې یې له پوښتنو ډکې وې. ناڅاپه یوه کس په سړه لهجه وویل: «د نجونو ښوونځي تر بلې خبرتیا تړلې دي.»
اول مې وخندل. ګومان مې کاوه چې ټوکې کوي. خو هماغه شپه مو دا خبر له ټلویزیونه واورېد. داسې ښکارېده لکه په زړه کې مې چې یو څه مات شوي وي. ستونی مې ډک شو او اوښکې په سترګو کې وچې شوې.
ډېرې ورځې مې کتابونه پر میز پراته و. نور چا د کورنۍ دندې پوښتنه نه کوله. ټولګیوالو مې یوازې چوپتیا غوره کړې وه. ځینو ویل چې ښوونځي به بېرته پرانیستل شي، خو اوونۍ تېرې شوې. پلار مې چوپ و. مور مې یوازې راته کتل. غوښتل یې څه ووایي، خو نه پوهېده له کومه ځایه یې کړي. هره شپه به مې د مشق کتاب پرانیست او د ښوونځي وروستۍ ورځې ته به مې کتل او په ټیټ غږ به مې ویل: «بیا به هم دوام ورکړم، که یوازې له ځان سره هم وي.»
زه د زرګونو نورو نجونو په څېر، په زور له خپل ټولګي او څوکۍ بېله شوم. هغه ساده څوکۍ موږ ته یوازې د لرګي او اوسپنې یوه ټوټه نه وه؛ هغه ځای و چې هیله پکې زېږېده. هغه ځای و چې باید باور مو کړی وای، بدلون شونی دی؛ انسان کولی شي له خاورو او دردونو بیا راپورته شي. خو اوس مې ډېرې ټولګیوالې په کورونو کې دي او د کور کارونه کوي. ځینې یې په زور واده شوې او ځینې نورې له خپګان سره مخ دي.
زموږ ګاونډۍ فاطمې د ښوونځيو له تړل کېدو وروسته موسکا نه ده کړې. یوه میاشت وروسته یې له هغه سړي سره چې د هغې پرتله یې دوه برابره عمر و، واده وکړ. هغه به په ښوونځي کې تل اول نومره وه. اوس هره ورځ له کړکۍ کوڅې ته ګوري. هغه نور لیکل نه کوي. هغه نور پوښتنې نه کوي.
خو زه یې لا هم لیکم.
ځینې شپې په تیاره کوټې کې کوچنی څراغ بلوم او خپل دري کتاب پرانیزم. غږ مې د خپل ښوونځي په بکس کې پټ کړی، نه له وېرې، له هیلې. هیله لرم چې دا غږ یوه ورځ بېرته لوړ شي. موږ لا ژوندۍ یو. موږ لا هم غواړو ولولو او زده کړو.
ښايي نړۍ یې وانه وري. ښايي رسنۍ یوازې یو وار پرې ولیکي او بیا یې هېر کړي. خو موږ خپل ځانونه نه هېروو. موږ د تیارې په زړه کې لا هم رڼا جوړوو. زه هره شپه لیکم؛ د خپل ځان لپاره، د یوه غوره سبا لپاره او د هغو نجونو لپاره چې لا هم باور لري غږ به یې واورېدل شي، که څه هم نن د ښوونځي په بکس کې پټ وي.
ما خپل غږ د ښوونځي په بکس کې پټ کړی، خو دا غږ خاموشه نه پاتې کېږي؛ نه نن، نه سبا، نه هېڅکله.
