به پرمختللو، مخ پر ودې او متمدنه ټولنو کې، دوی د نارینه او ښځینه ترمنځ توپیر نه کوي او هېڅ یو یې پر بل غوره نه ګڼي. دوی په دې پوهېدلي دي لکه څنګه چې د مادې له مخې د نارینه او ښځینه ترمنځ هېڅ توپیر نشته، د جنسیت له مخې هم باید د دوی ترمنځ هېڅ ډول توپیر ونه شي. البته، دا پدې معنی نه ده چې په عمده توګه پرمختللې لویدیځې ټولنې هېڅکله د ښځو په اړه ټکان ورکوونکي نظرونه نلري. غربي فیلسوفان لکه ارتور شوپنهاور، فرویډ، بناپارټ، رسل او نیچه عجیب نظرونه لري او زه به د شوپنهاور نظر د مثال په توګه ذکر کړم. شوپنهاور وايي: «ښځه یو حیوان دی چې اوږده ویښتان او لنډ فکرونه لري.» خو نن سبا دا ثابته شوې چې ښځې تر ټولو ښه مدیرانې، غوره روزونکې او غوره سیاستوالې دي، لکه د نارینه وو په څېر او په ځینو مواردو کې تر نارینه وو هم غوره دي.
په بنتدایې، وروسته پاتې ټولنو کې، خو دا مقوله د بیلابیلو ځانګړتیاو سره د پام وړ ده. په داسې ټولنو کې ښځې له خپلو اساسي حقونو بې برخې دي. زده کړه، د جامو ډول، د میړه انتخاب او ډیری شیان چې د هرې انساني ټولنې هر وګړس باید ولري منع دي. کله ناکله په داسې ټولنه کې د ښځې ارزښت د توکو تر کچې ټیټیږي او سوداګري پرې کېږي.
د لیکوال په اند، تر ټولو بد ظلم او بې عدالتي چې له یوې ښځې سره کېږي، هغه دا ده چې د یوې ټولنې د پوهاوي سربېره چې د ښځو په اړه ناسمې عقیدې لري، د هغې ټولنې حاکم نظام په حقیقت کې يې پر هغې عمل کوي او دا ظلم ډیر خطرناک او ویجاړونکی دی. خو په افغانستان کې ښځې ډېرې بې وزلې او مظلومې دي، څوک نلري او بې سرپرسته دي. دوی که له یوې خوا د کوچنیو تعلیمي اسانتیاوو په لرلو سره دا لار تعقیبوي، له بلې خوا د ناسمو، ابتدايي او علم ضد او د ښځې ضد افکارو له لوی خنډونو سره مخ دي. له یو نیم کال راهیسي چې د افغانستان په علم پروره او د پوهنې خوښوونکې ټولنه باندې د طالبانو شاته پاتي، مغروره او وحشي ډلې واکمني ده، د ښځو په وړاندې یې هېڅ ډول تهدید او وحشت نه دی پریښی او نه به یې پریږدي. په عین حال کې افغان روڼ اندي او لیکوالان د دې ډلې پر وړاندې په زړه پورې لیکنې کوي او د دوی د ظلمونو څخه پرده لیرې کوي او هره ورځ د دوی د تاریخي ظلمونو برخې افشا کوي، خو دوي هېڅ انعطاف نه ښایې. تاریخ به دا هیر نکړي چې افغان میرمنې د ازادۍ د ترلاسه کولو لپاره هره ورځ څومره قربانۍ ورکړي او وژل کیږي. دا په داسې حال کې ده چې نړیواله ټولنه، قدرتمند او متمدن هیوادونه په تیوريکي توګه او په دروغجنو څرګندونو سره د افغان میرمنو ملاتړ کوي خو په عمل کې له طالبانو سره موافق او همکاري کوي.
په لنډه توګه، فعالیتونه حرکتونه او مدني حرکتونه د مسؤل او منطقي نظام پر وړاندې نتیجه ورکوي، خو د طالبانو د وحشي او وینې تویونکې ډلې په مقابل کې یوازې ټوپک نتیجه ورکوي.
