څو ورځې وړاندې د پاکستان حکومت اعلان وکړ چې له دې وروسته به د افغانستان پر تازه مېوې تعرفې دوه برابره لوړې کړي. ورسره جوخت د افغانستان د سوداګرۍ خونې خبر ورکړ چې د پاکستان له خوا د افغانستان پر تازه مېوې ۱۰ برابره تعرفې لوړې کړي دي.
د کندهار په سوداګرۍ خونې کې یوې سرچینې ۸صبح ورځپاڼې وويل چې د دغې خونې د مشر په ګډون ګڼ شمېر سوداګرو خپلې ستونزې په دغه ولایت کې د پاکستان له قونسلګرۍ سره د يوې ناستي پرمهال شريکي کړې او ترې غوښتنه یې وکړه چې دې ستونزې ته دې جدي پاملرنه وشي؛ خو په وينا يې، د پاکستان د قونسلګرۍ له خوا ورته ويل شوي چې د پاکستان حکومت دا پرېکړه د دغه هېواد د اقتصادي وضعيت د خرابېدو له کبله کړې او دوی یې د لېرې کېدو صلاحیت نه لري.
دافغانستان ډېر توکي د پاکستان له لارې نورو بهرنيو هېوادونو ته صادرېږي او د افغانستان د تازه مېوې مارکېټ ډيره برخه په دغه هېواد کې ده. د کندهار د سوداګرۍ په خونه کې يوه سرچينه وايي چې سږکال د نورو کلونو په څېر د پاکستان له خوا پر افغان محصولات تعرفې زياتي شوي؛ خو زیاتوي چې سږکال دا تعرفې دومره لوړې شوي چې په تېرو کلونو کې یې ساری نه دی لیدل شوی.
سرچينه وايي چې په تېرو کلونو کې به دافغانستان د تازه میوې رسيدو پرمهال څه اندازه تعرفې لوړېدې؛ خو سږکال زياتې لوړې شوي چې له کبله يې سوداګر او کروندګر زيانمن کړي دي. سرچينه وايي: «سږکال د پاکستان له خوا پر افغان صادراتو مالي او تعرفي دومره زياتي شوي چې په تېرو کلونو کې یې موږ بېلګه نه لرله. د افغانستان د تازه میوې مارکېټ پاکستان دی او د اوس لپاره موږ پرېکړه کړې چې پاکستان ته خپل صادرات بند کړو.»
په کندهار ولايت کې د تازه ميوې يو سوداګر غلامولي پوپل هم د پاکستان له خوا پر افغان محصولاتو لوړې تعرفې انديښمن کړی او په خبره يې، د دغه هېواد له خوا د تعرفې لوړېدل به سوداګر، باغ لرونکي او کروندګر سخته زيانمن کړي.
دی وايي، که څه هم اوس پرېکړه شوې چې پاکستان هېواد ته د افغانستان تازه ميوې صادري نه شي؛ خو زیاتوي، افغان سوداګر اړ دي چې خپل مالونه پاکستان هېواد ته په هره قيمت چې وي ولېږدوي، ځکه په وینا يې، که دا محصولات تر ټاکلې مودې زيات په ګدامونو کې وساتل شي خوسا کېږي او دوی نور هم له زيان سره مخ کوي.
هغه وايي: «د پاکستان دا تازه پرېکړه چې شوې ده نه يوازې موږ سوداګرو ته زیان رسوي؛ بلکي ټول کروندګر او بڼوال هم راسره زيان ويني. اوس مهال زموږ د انارو حاصلات رسېږي بیا هم موږ بل ځای نه لرو او اړ يو چې پاکستان ته يې ولېږدوو. دلته که وساتل شي د نورو کلونو په څېر به خوسا شي، باید د دې مهمي ستونزې لپاره يوه حل لاره پیدا شي.»
د ۸صبح ورځپاڼې د سیمهییزو سرچینو د معلوماتو پر بنسټ، اوس مهال د پاکستان له خوا د افغانستان پر ۱۲ قلمه تازه ميوو تعرفې لوړې شوې دي.
په کندهار کې د حبیبالله په نوم یو کروندګر چې د انارو باغ لري، د پاکستان حکومت د دې پریکړې له امله اندیښمن دی. هغه وایي، که پاکستان خپله پرېکړه بدله نه کړي، له خپل باغ څخه د تېر کال په څېر ترلاسه کیدونکې ګټه به یې په اوبو لاهو شي او وېره لري چې تش لاس به پاتې شي.
دی وايي: «زموږ ټول عاید د دغه باغونو څخه ترلاسه کېږي، خو هر کال د پاکستان له خوا یوه ستونزه جوړېږي. کله چې موږ مېوه ورسیږي، یا د دوی له خوا لارې وتړل شي، یا هم تعرفې لوړې شي. زما کورنۍ ټول د انارو حاصلاتو ته ناست دی چې یوه ګوله ډوډۍ ورڅخه پیدا کړو، خو که ستونزه حل نه شي، سوداګر زموږ مېوه په نیمایي هم نه اخلي، بله لاره موږ نه لرو.»
د سرچینو د معلوماتو له مخې، پاکستان سږکال د نورو کلونو په پرتله په زیاتو افغاني مېوو تعرفه لوړه کړې ده. دا ځکه چې تېر ژمي کې طالبانو د پاکستان پر هغو مېوو تعرفه لوړه کړې چې افغانستان ته راوړل کېدل.
د افغانستان د سوداګرۍ خونې د مسوولینو په وینا، د پاکستان له خوا اوسنی پرېکړه د افغانستان او پاکستان دواړو هېوادونو په زیان ده. کمزوری مدیریت او د سوداګرۍ په برخه کې سیاسي ګټې په نظر کې نیول، هغه عوامل دي چې افغان سوداګر او کروندګر یې له زیان سره مخ کړي دي.
