ښکر خوشې کړئ، غولانځې ته برابر شئ!

وایي کوم وخت یو افغان، چې جاپان ته تللی ؤ، د جاپان په لاس جوړو شویو ښایستونو ته هک حیران پاتې شو. اخر یې یو جاپانی وپوښته، چې جاپانیه! ته دا راته ووایه، چې دا پر زمکه و سیند و هوا روان ماشینونه، دالک لک پلونه، دایو عالم هوار او دغه شان فضا کې تاو راتاو سړکونه، دا هره خوا دنګې دنګې ولاړې فابریکې، دا دومره زیات کامیاب صنعت…دا مو له کومه کړي؟ دا چا درته جوړ کړي؟
جاپاني اول خپل سر ته اشاره وکړه بیا یې پاک صفا صابون وهلي لاسونه ورښوول. افغان چې د مټ و بازو په وړاندې یې جاپانی نصوار نه ؤ، یو څه اوږې ورته وخوځولې!
جاپاني په ټیټ قد، هغه ته اشاره وکړه، او بیا یې پوه کړ، چې دا ۲۱مه پېړۍ ده. دا څوک په غېږو، یا د چړو او برچو او یادګارتورو، په سیالیو نشي را څملولای! دا کار موږ غوندې ماغزه غواړي. پوه شوې؛ جاپان، د جاپاني د مغزو حاصلخېزه کرونده ده! افغان چې د جاپاني عقل ته هک حیران ؤ، وپوښتل: «ته عجیبه ببولالې وای، موږ سور کاپیر روس مات کړ! موږ آسیای میانه آزاده کړه!! نه وینې، دلته امریکا راغلې؛ خوشې خبره نه ده! همدا موږ یو کنه…
جاپاني ښه شېبه د افغان احساسات واورېدل او بیا یې وپوښته چې له دومره قربانیو سره بیا هم د زمکې پر مخ ځای نلرئ!
افغان چې د جاپاني له خولې، دا غمرازي واورېده؛ نو یو څه ورسره نرم شو او ویې پوښته: نو ته څه وایې، چې ولې داسې خوار پاتې یو؟
جاپاني ورته ووېل: تاسو د غوا ښکرونو ته ځان بند کړی او موږ یې غولانځې ته ځان برابر کړی. پام دې دی؛ پر موږ یې د اتوم قیامت جوړ کړ. بسته ښارونه یې را سره سکروټه کړل. په زرهاوو هیوادوال مو د اتوم اور په قیامت کې، د ارچې لرګو په څېره لمبه او ایره شول، په لسهاوو زره نور، ټول عمره معیوب پاتې شول…خو څو کاله تېر نه ؤ، چې موږ-د مغزو او لاسو په زور- داسې ډالرونه او پانګې، د جاپان ملي جیب ته را برابر کړل، چې د هیروشیما و نګاساکي ایرې، له شرمه خلاصې او په تاریخي څلوو واوښتې!
جاپانی یو څه خاموش شو. خو افغان ځواب غوښت. جاپاني افغان ښه را وننګاوه:
تاسو د کنډوالو معماران یاست! ستاسو افیوني ماغزه، د مرګ وبا ګډه کړې. تاسو زمکې او خدای رټلي یاست.
د پند خبره دا چې: ښکر خوشې کړئ، غولانځې ته برابر شئ!