په هېواد کې طالبانو د خلکو پر عامه ژوند بېلابېل محدوديتونه لګولي او ان هېوادوال یې د واده له خوښیو هم محروم کړي دي. د هلمند اوسېدونکي وايي، په دغه ولايت کې د دودنو پر مراسمو د طالبانو سخت محدوديتونه لګېدلي او خلک نه پرېښودل کيږي چې د ودونو کولو لپاره د خوشحالۍ مراسم ترسره کړي. ولس وايي، د ياد ولايت په مرکز او ولسواليو کې د طالبانو د امربالمروف رياست کارکوونکي د پر سړکونو ولاړ وي او په دونو کې د خلکو د خوښیو مخه نيسي.
د نوموړي ولايت یو اوسېدونکي سيفالله له ۸صبح ورځپاڼې سره په خبرو کې وويل چې څو ورځې مخکې يې د ورور واده و چې د لارو په اوږدو کې يې طالبانو موټرونه درولي او د هغه د ورور هغه تصويرونه څېري کړي چې پر موټرونو یې لګولي وو. دی وايي چې د طالبانو د کورنۍ يو غړی ځکه دوه ورځې په زندان کې اچولی و چې په وینا یې، د واده پرمهال يې په موټرو باندې تصويرونه لګولي وو او موټرو کې سندرې غږولې وې.
دی وايي: «زما د ورور واده و، موږ په دوه موټرو پسي د هغه د خوشحالۍ په هدف تصويرونه لګولي وو، د سړک پر سر طالبان ولاړ وو، زموږ موټرونه يې راوګرځول او ټول تصويرونه يې ترې وشکول. طالبانو وويل يې چې دا تصويرونه ګناه لري، په یو موټر کې سندرې غږېدې چې طالبانو زموږ د کورنۍ هغه غړی بندي کړ او ورته یې وويل چې تاسو په واده کې منکر اعمال ترسره کوئ.»
ورته مهال، د ياد ولايت يو شمېر نور اوسيدونکي هم د طالبانو له خوا د دودونو پرمهال د لګېدلو محدويدونو څخه په تنګ دي او وايي، په هلمند ولايت کې په ودونو کې ټول هغه رواجونه چې پخوا د خلکو لخوا ترسره کېدل، په بشپړ ډول بند شوي او طالبان اجازه نه ورکوي چې خلک په خوشحالۍ ترسره کېدو سره د خپل ودوه ولمانځي. د دغه ولايت د مارجې ولسوالۍ يوه اوسيدونکي لعل ګل وايي چې څه موده مخکې يې د خپلوان په یو واده کې طالبانو د شپې له خوا د دوی د راټولېدو مخه نيولې او ته اجازه یې نه ده ورکړې چې د واده خوشحالي ولمانځي.
دی وايي چې په تېرو وختونو کې به دوی د خپلو دوستانو د ودونو پرمهال د شپې له خوا راټولېدل او په خپل منځ کې به يې موزيک غږولی، خو په خبره يې چې اوس طالبانو نه په ودونو کې موزيک غږېدو ته اجازه ورکوي او نه هم د طالبانو له خوا دوی ته اجازه ورکول کېږي چې د شپې له دي يو ځای راټول شي.
هغه په همدې تړاو زیاتوي: «پخوا چې به کله کوم واده و، موږ به ټول يو ځای د شپې لخوا سره راټولېدو او په ګډه به مو د ودونو خوشحالۍ لمانځلې، خو اوس چې هره ځای واده وي له شپې څخه مخکې طالبان ورځي او واده والا ته وايي چې د شپې ترناوخته به مېلمانه نه راټولوي، موزيک غږېدو ته اجازه نشته او خلک هم په لارو کې ځوروي او هغوی ته هم اجازه نه ورکوي څو د شپې ترناوخته دي پاتې شي.»
د ۸صبح ورځپانې سیمهییز همکار په هلمند کې له يو داسې کس سره غږېدلی چې د واده لومړی شپه يې د امربالمعروف رياست په زندان کې تېره کړې ده. دی وايي چې څو مياشتې مخکې هغه شپه چې د ده واده و، د طالبانو د امرباالمعروف کسان ورغلي او دی یې ځکه بندي کړی چې د ښځو د واده خوشحالۍ په کور کې د سندرې غږ اورېدل شوی و. دی زیاتوي د امربالمعروف کارکوونکی ځکه هغه مجرم ثابت کړی چې په کور کې سندره غږېدلې ده.
هغه وویل: «په کور کې د ښځو له خوا څخه موزيک چالان شوی و چې د شپې د امربالمعروف کسان د راغلل او ماته يې وويل چې ته باید د ښځو دا موزيک خاموشه کړې، ما ښځو ته څو ځله وويل چې موزيک خاموشه کړي، خو ښځو زما خبره نه منله او وروسته يې زه له ځان سره بوتلم او بیا يې سهار په ضمانت خوشي کړمه.»
دا نه یوازې د ودونو مراسم دي چې د طالبانو له خوا د لمانځلو پرمهال پرې محدوديتونه وضع شوي، بلکې پر هېواد د دغې ډلې له واکمنېدو وروسته ټولې هغه خوشحالۍ چې افغانان يې ترسره کوي د دغې ډلې د امر بالمعروف د سختو محدودیتونو له وجې کمرنګه شوي او ولس یې ترسره کېدو ته نه پرېښودل کېږي. تر اوسه پورې د هلمند د اوسېدونکو د دې ادعاوو په اړه په دغه ولايت کې مسوولو طالبانو خپل نظر نه دی څرګند کړی.
وروسته له هغې چې طالبانو د امربالعروف قانون توشيح کړی، په افغانستان کې پر خلکو د طالبانو محدوديتونه د پخوا په پرتله څو چنده زيات شوي او خلک د ژوند تېرېدو په برخه کې له سختو ننګونو سره مخ شوي دي. که څه هم طالبانو ادعا کوي چې دوی خپل قوانين په نرمښت سره پر خلکو عملي کوي، خو خلک بیا شکايت کوي چې د دغې ډلې له خوا د دوی د توشیح شوي قانون ټولې مادي په جدي ډول عملي کېږي.
