د هېواد په یوه شمالختیځ ولایت کې څو ځوانان وايي، تر هغې وروسته چې نجونې له زدهکړو بېبرخې شوې، دوی په یوه ولسوالۍ کې یو کورنی ښوونځی جوړ کړی دی. دوی زیاتوي، سره له دې چې امنیتي ګواښونه او د طالبانو د سیاستونو له امله رامنځته شوي محدودیتونه شته، خو دوی هڅه کړې چې د نجونو د زدهکړو د دوام لاره هواره کړي.
دغه ځوانان وايي چې د «روزنې» په نوم دا پټ ښوونځی یې د ۲۰۲۱ کال د ډسمبر پر ۲۱مه، له هېڅ ډول مالي ملاتړ پرته او یوازې د ځوانانو د ګډ مسوولیت د احساس له مخې تاسیس کړی دی. د دوی په وینا، په لومړیو ورځو کې دغه ښوونځي یوازې د همدغې سیمې نجونې منلې؛ خو ورو ورو د دې مرکز د فعالیت د خبر په خپرېدو سره، له نورو سیمو هم لېواله نجونې له دغه ښوونیز مرکز سره یوځای شوې.
د دغه ښوونځي مسوولان وايي چې د امنیتي وضعیت له امله ټولې زدهکوونکې په یو ځای کې نه راټولېدې او درسي ټولګي په وېشلې توګه د ښار او یو شمېر ولسوالیو په بېلابېلو کورونو کې جوړېږي، څو د طالبانو له لوري د دغه مرکز د پېژندل کېدو وېره کمه شي.
د دغه ښوونځي بنسټ اېښودونکي وايي چې اوسمهال دا ښوونیز مرکز له اووم تر دولسم ټولګي پورې د شاوخوا ۱۱۰ نجونو لپاره ښوونیز خدمتونه وړاندې کوي. د دوی په وینا، په دغه مرکز کې ۱۰ ښوونکي په بشپړ داوطلبانه ډول او د هېڅ ډول معاش له ترلاسه کولو پرته، د انګلیسي، ریاضي، فزیک، کیمیا او تاریخ په څېر مضمونونه تدریسوي.
مدني فعاله او د «روزنې» ښوونځي بنسټ اېښودونکې نګین بارز (مستعار نوم)، وايي چې د نجونو د ښوونځیو تړل کېدو دا سخته اندېښمنه کړې وه او باور لري چې هېڅ نجلۍ باید د زدهکړې له حقه بېبرخې نه شي.
هغه وايي: «دا وضعیت یوازې زما شخصي درد نه و؛ بلکې یو ټولنیز مسوولیت و چې زه یې مجبوره کړم سره له ټولو خطرونو د نجونو د زدهکړې د دوام لپاره لاس په کار شم.» د هغې په وینا، د دغه ښوونځي د فعالیت له پیلېدو وروسته، څو ځلې له امنیتي ګواښونو سره مخ شوې ده.
اغلې بارز وايي چې دغه ښوونځي تر اوسه هېڅ ځانګړې مالي سرچینه نه لري او د کتابونو، قلم، کتابچو، دړې او نورو ښوونیزو توکو لګښتونه د خپل مېړه په همکارۍ له شخصي شتمنۍ پوره کوي، څو هېڅ یوه زدهکوونکې د مالي ستونزو له امله له زدهکړو پاتې نه شي.
د دغه ښوونځي یو مهم همکار احمد شریفي (مستعار نوم)، وايي: «د دې فکر تر پیدا کېدو وروسته، ما له څو هغو همفکره ځوانانو سره اړیکه ونیوله چې چمتو وو د نجونو د زدهکړې د حق د دفاع لپاره یو ځای ودرېږي. په پای کې د ۱۵ کسانو یوه ډله جوړه شوه او د روزنې ښوونځي فعالیت پیل کړ. نن ورځ شاوخوا ۱۱۰ نجونې د ۱۰ داوطلبو ښوونکو تر نظر لاندې له اووم تر دولسم ټولګي پورې زدهکړې کوي او د ښوونځي اصلي مضمونونه په منظمه توګه لولي.»
د دغه ښوونځي یوه ښوونکې عزیزه سروش (مستعار نوم) وايي له زدهکړو یې د لور بېبرخې کېدل له دغه ښوونیز مرکز سره د یوځای کېدو اصلي لامل و. هغه وايي: «که ښوونځي نه وای تړل شوي، نن به زما لور په اتم ټولګي کې درس وایه. کله مې چې د خپلې لور نامعلوم برخلیک ولید، د دې خاورې زرګونه نورې نجونې را په یاد شوې او پرېکړه مې وکړه چې د هغوی د زدهکړې لپاره هر هغه څه وکړم چې په وس مې وي. نن زما خپله لور هم د همدغو زدهکوونکو په منځ کې درس لولي.»
د دغه ښوونځي د لسم ټولګي زدهکوونکې فرحت اکبري (مستعار نوم)، وايي د ښوونځیو تر تړل کېدو وروسته له سختو روحي او رواني ستونزو سره مخ شوې وه او له زدهکړو بېبرخې کېدو د هغې پر ژوند او راتلونکي ژور اغېز کړی و.
اغلې اکبري وايي: «کله چې د ښوونځي دروازې وتړل شوې، ما داسې احساس کاوه چې ټولې هیلې مې خاورې شوې دي، خو «روزنې» زما ژوند ته بېرته هیله راکړه او د دې لامل شوه چې احساسو کړم لا هم کولای شم د خپلې راتلونکې لپاره هڅه وکړم.»
د روزنې ښوونځي مسوولان وايي چې د دغه مرکز اصلي موخه د نجونو د زدهکړو د لړۍ ساتل، د زدهکړو له بشپړ پرېښودو مخنیوی او د هغه کهول په منځ کې د هیلې ژوندي ساتل دي چې له رسمي زدهکړو بېبرخې شوي دي.
دغه ښوونځي تر اوسه د رسمي مضمونونو پر تدریس سربېره، د سواد زدهکړې په برخه کې هم فعالیت کړی او هڅه کوي په راتلونکي کې د خپلو ښوونیزو خدمتونو لړۍ لا پراخه کړي.
