د طالبان تر ټولو مهمه ادعا چې د افغانستان خلکو او ان نړیوالې ټولنې ته یې د احسان په توګه وړاندې کوي او ټول د ځان پوروري ګڼې، د امنیت راوستلو ادعا ده چې د همدې ډلې د ځانمرګو بریدونو او تاوتریخجنو اقداماتو په پایله کې له منځه تللی و. د طالبانو د تبلیغاتو تکراري خبره دا ده چې په ټول هېواد کې یې امنیت ټینګ کړی او خلک کولای شي له یوې برخې بلې ته له خطر پرته سفر وکړي؛ هغه څه چې په نورو هېوادونو کې یوه عادي چاره ګڼل کېږي، خو د طالبانو د خونړیو فعالیتونو له امله دا کار شونی نه و او خلکو ته یې ژوند دوزخ ګرځولی و. اوس د دې ډلې د رسمي تبلیغاتو له مخې هر ځای ارام دی او ټول خلک په امن کې ژوند کوي. د دغو تبلیغاتو معنا دا ده چې د افغانستان هر وګړی که په هرې ډلې، قوم، عقیدې یا ګروهې پورې اړوند وي، په امن کې ژوند کوي او هېڅ ډول ګواښ ورته نشته او که طالبان بل هېڅ لاسته راوړنه ونه لري، لږ تر لږه باید له دې امله ترې مننه وشي!
خو په بل اړخ کې د هغه تصویر اپوټه چې د طالبانو تبلیغاتي دستګاه یې وړاندې کوي، د میداني راپورونو او د هغو خبرونو له مخې چې ځایي سرچینې او هېوادوال یې په بېلابېلو سیمو کې په وېرې او ډار سره د وړاندې کولو جرئت کوي، افغانستان خپلو خلکو ته په هېڅ ډول خوندي ځای نه دی. کافي ده چې یو څوک په سیاسي، مذهبي یا ټولنیزو چارو کې بېل نظر ولري یا داسې فعالیت وکړي چې د طالبانو په ګټه ونه ګڼل شي ان که ښوونیزه یا کلتوري بڼه هم ولري، نو ډېر ژر به ونیول شي او وروسته به یې مړی وموندل شي. د دغو نیونو او وژنو یوه ګډه ځانګړتیا دا ده چې د قانوني بهیر هېڅ درناوی نه کېږي، تورن کسان له محاکمې او قانوني پړاوونو پرته مجازات کېږي. پر وضعیت واکمن چلند پولیسي دی چې د طالبانو وسله والو ته اجازه ورکوي هر څوک چې د دوی د سیاست خلاف وګڼي، ونیسي او سزا ورکړي. دا کړنلاره طالبانو ته زمینه برابروي چې په دې پلمه شخصي استفادې وکړي، خلک تر فشار لاندې راولي، له هغوی باج واخلي، او یا یې پر مالونو او شتمنیو خېټه واچوي.
هغه نیونې چې ترسره کېږي، په لومړي ګام کې د هغو کسانو پر وړاندې کېږي چې د طالبانو د مخالفو سیاسي- نظامي ډلو لکه د ملي مقاومت جبهې، د ازادۍ جبهې، متحدې جبهې او نورو هغو ډلو سره چې د طالبانو پر وړاندې پر وسله وال مقاومت باور لري، د همکارۍ یا اړیکو په شک نیول کیږي. د طالبانو په تګلاره کې اړتیا نشته چې څوک دې خامخا د دغو ډلو غړی وي، یوازې د کوم شک پیدا کېدل یا د دغو ډلو د غړیتوب د تور مطرح کېدل د نیونې او شکنجې لپاره بسنه کوي، خو خبره یوازې پر همدې ځای نه خلاصېږي.
د ځینو نورو دغو نیونو موخه د هغو کسانو نیول دي چې فکري نظر یې د طالبانو لپاره د منلو وړ نه وي، لکه د سلفي ډلو غړي چې ضرور نه ده سیاسي یا نظامي فعالیت ولري، خو طالبان ځکه له هغوی وېره لري چې تشکیلاتي او منظم جوړښتونه لري. طالبان په اصل کې له هر ډول تشکیلاتي او منظمو ډلو وېره لري او د دې ډلې سیاست د ټولو سیاسي او ټولنیزو جوړښتونو پر له منځه وړلو ولاړ دی، څو ټول خلک په انفرادي ډول بې دفاع او د دوی د ولکې پر وړاندې زیانمنونکی شي، هغوی پر همدې بنسټ هر ډول تشکیلات له منځه وړي.
د نیونو بله برخه پر هغو ښوونیز او کلتوري فعالان ورټوله ده چې هڅه کوي د زدهکړو د دودېدو لارې چارې ومومي، په ځانګړې توګه د نجونو لپاره چې طالبان یې له با سواده کېدو وېره لري. په خصوصي پوهنتونونو، خصوصي ښوونځیو، ښوونیزو کورسونو او نورو ښوونیزو مرکزونو باندې د طالبانو له خوا ډول ډول محدودیتونه لګېږي، څو نادولتي زدهکړې په بشپړ ډول سقوط وکړي او د زدهکړو ټول بهیر د طالبانو تر واک لاندې شي او دا ډله وکړای شي له خپلو پلانونو سره سم د راتلونکي نسل ماغزه ومینځي او د هېوادوالو د کنټرول لارې هوارې کړي. د افغانستان په ختیځ، لوېدیځ، سوېل او شمال کې د ښوونیزو او کلتوري چارو فعالان د طالبانو بالقوه موخې دي او د دې ډلې استخبارات په پرلپسې توګه د هغوی پر ضد د دوسیو جوړولو په هڅه کې دي، څو د هغوی فعالیتونه محدود او په پای کې بند کړي. همدا اوس یو شمېر هېوادوال یوازې له همدې امله بندیان دي.
د نیونو په دغه بهیر کې د پوهنتون استادان، د جوماتونو ملا امامان او د عمومي برخې ویناوال هم شاملېږي. په ټولو جوماتونو او ښوونیزو مرکزونو کې د طالبانو د استخباراتو جاسوسان حضور لري او که د دغو ډلو کوم غړی داسې خبرې وکړي چې د طالبانو په خوښه نه وي، یا په ټولنیزو شبکو کې داسې فعالیت وکړي چې د طالبانو خوښ نه وي، نو ډېر ژر د طالبانو د استخباراتو لخوا تر پوښتنو او ګروېږنو لاندې نیول کیږي او هر هغه څوک چې د دوی له خبرداریو سرغړونه وکړي، مجازات کېږي.
طالبان د هر ډول مخالفت او ننګونې د مخنیوي لپاره دوه اساسي لارې کاروي، لومړی د فضا دومره تنګول او د وېرې خپرول چې سیاسي او ټولنیز فعالان د هېواد پرېښودو ته اړ شي. د کډوالۍ د هغې څپې یوه برخه چې د جمهوریت تر سقوط وروسته پیل شوې او څو میلیونو کسانو ته ورسېده، د طالبانو د شعوري او پلان شوې تګلارې پایله وه، څو د هېواد دننه هر ډول مدني مقاومت له منځه یوسي او د هېواد په ډیموګرافیکو، ټولنیزو او ایډیولوژیکو اړخونو کې د بدلون لاره هواره شي. دویم، هغه کسان چې د هر دلیل له مخې په هېواد کې پاتې کېږي، خو د طالبانو د سیاست پر کرښه نه روانېږي، نیول کېږي، شکنجه کېږي او په پای کې وژل کېږي. د دې لپاره چې طالبانو ته د دغو کړنو بیه لوړه تمامه نه شي، اړینه ده چې دننه او بهر عامه ذهنیتونه ترې بې خبره پاتې شي. له همدې امله په رسنیو باندې سخت سانسور لګېدلی او اجازه نه لري چې دا راپورونه خپاره کړي یا د دا ډول پېښو په تړاو د راپور ورکولو هڅه وکړي.
د نيونو، شکنجو، وژنو او په دې برخه کې د هر ډول فعاليت د بندیز په تړاو د شمېرو د چمتو کولو لپاره د فعالو بنسټونو نشتوالى په دغو څو کلونو کې د کوم غږ له پورته کېدو پرته د زرګونو افغانانو د نیول کېدو او شکنجه کېدو لامل شوی دی. تر ټولو بده خبره دا ده چې د قربانیانو جسدونه په پرلپسې ډول د ښارونو په ګوټ ګوټ کې یا د بندونو او سیندونو په شاوخوا کې پیدا کېږي او ځینې نور هم داسې تري تم کیږي چې هېڅ نښه یې پاتې نه وي.
طالبانو د خپلو ټولو کړنو لپاره تر ټولو ښه پوښښ د داعش پر وړاندې مبارزه موندلې ده، چې له همدې لارې یې په کور دننه او بهر عامه افکار غولولي دي. د همدې لپاره د طالبانو اړوندې ادارې تل د داعش فعالیتونه لوی ښيي او له دې پرته چې کوم معتبر اسناد په لاس کې ولري، د طالبانو ډېر مخالفان د داعش په نوم نیول شوي، مجازات شوي او یو شمېر یې وژل شوي دي. په افغانستان کې د وژنو او قتلونو بهیر روان دی، که څه هم بڼه یې بدله شوې ده.
