د هېواد حساس شرایط او د چارواکو مسوولیت

په داسې حال کې چې امریکا او ناټو سازمان د مې میاشتې له لومړۍ نېټې راهیسې له افغانستانه د خپلو ځواکونو د ایستلو لړۍ پیل کړې، له دې سره هم مهاله طالبانو د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې خپلو بریدونو ته زور ورکړی او په دې موده کې یې یو شمیر ولسوالۍ نیولې دي.
که څه هم د امریکا ولسمشر جوبایډن دغه هېواد ته د ولسمشر محمد اشرف غني او د ملي روغې جوړې د عالي شورا د رییس عبدالله عبدالله د سفر پرمهال له افغانستانه د خپلو ځواکونو پر ایستلو ټینګار کړی خو له افغانستان سره یې د مالي ملاتړ د دوام ژمنه کړې ده. د ناټو چارواکي هم په داسې حال کې چې له افغانستانه د ځواکونو د ایستلو په حال کې دي له افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو یې پر خپل ملاتړ ټینګار کړی دی.
له بلې خوا، د ننه په هېواد کې بیا دا اندېښنې زیاتې شوې چې بیا ځلې د اویایمې لسیزې کورنۍ جګړه پیل نه شي، ځکه افغانان نور د ناخوالو او کډوالۍ وس او زغم نه لري.
بله پلو ته، د هېواد په شمالي او یو شمیر نورو ولایتونو کې د پخوانیو جهادي قوماندانانو په ملاتړ او هڅوونه ولسي خلک وسله وال شوي او د امنیتي او دفاعي ځواکونو ترڅنګ د طالبانو پرخلاف جنګېږي، که څه هم افغان حکومت ددغه کار هرکلی کړی، خو د پوځي چارو شنونکي دا کار ملیشه جوړول بولي او د پایلو په اړه یې خبرداری ورکوي.
د پوځي چارو کارپوهان وايي، که دولت دغه ولسي پاڅون وال سم مدیریت نه کړي او دا وګړي د ملي امنیتي او دفاعي ځواکونو په چوکاټ کې تنظیم نه شي ښایي په هېواد کې یو بل ناورین رامنځته شي، ځکه هغه وسلې چې د میلیونونه ډالرو په لګولو د ډي ډي آر او یو شمیر نورو پروګرامونو په چوکاټ کې له نامسووله وسله والو راټولې شوې یو ځل بیا خلکو ته ورکول کېږي. نو بایده دي چې افغان دولت په اوسنیو حساسو شرایطو کې دغه خوځښتونه په جدي ټوګه وڅاري او پرې نه ږدي چې دا ځواکونه له کنټروله بهر شي چې خدای مه کړه بیا به یې کابو کول ګران او آن ناشوني وي.
دولت ته په کار ده چې د پوځي هڅو ترڅنګ تر ډېره د هېواد د اوسنیو ستونزو د سیاسي حل لارې په لټه کې شي او د دې لپاره لومړۍ د ننه په هېواد کې او بیا د سیمې په کچه یوه اجماع رامنځته کړي. د سولې د بین الافغاني مذاکراتو لپاره هڅې وکړي. طالبان هم باید د جګړې پرځای د خبرو لاره غوره کړي، د تاوتریخوالي په پای ته رسولو سره اوربند ته لاره اواره کړي او جدي خبرو ته مخه کړي.