د ایران او امریکا ترمنځ د جګړې د دایمي پای ته رسولو په موخه د هوکړې یادښت لاسلیک شو، هغه هم د لبنان په ګډون په ټولو جبهو کې د جګړې ختمول. سربېره پر دې چې پر لبنان ځانګړی ټينګار شوی، خو لا هم په دغه هېواد کې د جګړې د پای ته رسېدو نښې نه لیدل کېږي. اسراییل نه یوازې دا چې د یادې هوکړې منلو ته لېوالتیا نه ښيي، بلکې د هوايي بریدونو په دوام او د لبنان په سوېل کې د خپلو ځواکونو پر ساتلو، عملاً هغه څه چې لاسلیک شوي، تر پښو لاندې یې کوي. دا د تېرو شویو اوربندونو د تجربو تکرار ښيي. د بېلګې په توګه، د جو بایډن د حکومت پر مهال هم په لبنان کې اوربند ټینګ شو، خو اسراییل پرلپسې تر پښو لاندې کړ او د ایران پر ضد د جګړې له پیل وروسته یې له حزبالله سره بشپړې جګړې ته مخه کړه. همدا سناریو په غزه کې هم تکرار شوه. که څه هم بایډن او ټرمپ دواړو په دې تړانګه کې اوربند رامنځته کړ، خو اسراییل خپلې ژمنې عملي نه کړې او همداسې یې بریدونو پراخ وساتل او د نورو سیمو نیولو ته یې دوام ورکړی. اوس که د نوې هوکړې له مخې په لبنان کې جګړه ونه درېږي او اسراییل خپلو عملیاتو ته دوام ورکړي، دا به د هوکړې له لومړني او بنسټيز بند څخه ښکاره سرغړونه وي او په دې سره به د ایران اسلامي جمهوریت له یوې ستونزمنې دوهلارې سره مخ شي: له یوې خوا، که پوځي غبرګون ښيي، هوکړه له منځه ځي او د ماتېدو پړه به ورباندې اچول کېږي او که چوپتیا غوره کړي او د اسراییل سرغړونې له پامه وغورځوي، نو په سیمه کې به خپلو متحدانو ته د کمزورتیا او انفعال پیغام استوي.
په عملي توګه، د لبنان له خاورې د اسراییلي ځواکونو وتل، د تلابیب لهخوا د تعریف شوي امنیتي چوکاټ او د اسراییل په دننه کې سخت مخالفتونه چې د خپلو شمالي پولو له بشپړ امنیت پرته هر ډول شاتګ ردوي، که ناشونی نه وي، لږ تر لږه ډېر لرې ښکاري. دا پدې مانا چې لبنان د جګړې د پای ټکي پر ځای، د هوکړې د کمزورتیا لومړۍ او لوی ازمایښت ګرځیدلی؛ داسې ازمایښت چې هره پایله یې – که د ایران غبرګون وي او که یې چوپتیا – کولی شي نوې هوکړه هم د پخوانیو خبرو او اوربند له برخلیک سره مخ کړي او یو ځل بیا دا خبره ثابته کړي چې په منځني ختیځ کې سوله یوازې د یوې هوکړې په لاسلیکولو یا له یوې سیمې څخه د ټانکونو او پوځي تجهیزاتو په ایستلو او نه ایستلو نه شي ترلاسه کېدای.
د لبنان تر څنګ، دا واقعیت هم باید له پامه ونه غورځول شي چې د هوکړې دا یادښت تر ډېره د ایران پر ضد د جګړې د پای په مانا هم نه دی؛ ځکه اسراییل د دغې هوکړې ګټو ته کومه ژمنتیا نه لري او دا د داسې مذاکراتو پایله ګڼي چې له حضور پرته یې شوي دي؛ داسې ټکی په وروستیو کې د اسراييلي رسنیو سرټکی ګرځېدلی. له همدې امله، اسراییل لا هم د ایران د ګټو پر ضد د نوي برید لپاره د پلمې په لټه دی، خو په دې توپیر چې دا ځل کولی شي د امریکا له مستقیم ګډون پرته برید او واشنګټن یې یوازې ننداره وکړي. د داسې جګړې لګښت امریکا او نړۍ ته کم دی؛ ځکه جګړه به سیمهییزه بڼه ونه وي، له امریکا سره ملګري عربي هېوادونه به هدف نه ګرځي، د هرمز تنګی به نه تړل کېږي، د نفتو بازارونه به تر کنټرول لاندې وي او مهمه دا چې ایران به د امریکا پر سیمهییزو ګټو د برید لپاره کومه پلمه ونه مومي، ځکه امریکا مستقیمه نظامي ونډه نه لري. پر همدغه بنسټ، د امریکا او ایران هوکړې ته اصلي ګواښ د اټومي پروګرام، توغندیزو فعالیتونو یا بندیزونو کې نغښتی نه دی، بلکې له درېیم لوبغاړي ورپېښ دی؛ داسې لوبغاړی چې کولی شي د یوې ناڅاپي برید له لارې د میاشتو میاشتو مذاکراتو لاسته راوړنې د سترګو په رپ کې له منځه یوسي.
ان که د هوکړې دا یادښت وکړای شي څو میاشتې جګړه ودروي، اټومي مذاکراتو، تحریمي او سیمهييزو پېچلتیاوو ته په کتو یې پر جامع او پایداره تړون بدلول ستونزمن ښکاري؛ ځکه پایداره تړون د لومړنۍ هوکړې خلاف چې یوازې د «جګړې درولو» پورې محدود دی، د یورانیمو بډایه کولو د کچې ټاکلو، د سانټرفیوژونو شمېر، د څارنې مودې، د بندیزونو د لرې کېدو میکانیزم او د راتلونکو اختلافاتو د حل څرنګوالي پورې اړه لري چې هر یو یې خپله په میاشتو میاشتو سختو او پېچلو خبرو ته اړتیا لري او څرګنده ده چې دا چاره، لوري د خپلو غوښتنو د لوړولو پر لور بیولی شي. ایران په دې پلمه چې په جګړه کې نه دی مات شوی او په اوربند یې وښوده چې د درېدو وړتیا یې لري، ښايي د اټومي زیربناوو د خوندیتوب لپاره له خپل دریځه شاتګ ونه کړي او امریکا هم ښايي د لومړنۍ هوکړې له چوکاټه ووځي او داسې نوي شرطونه وړاندې کړي لکه «د اټومي پروګرام بشپړ منحلول» یا «له نیابتي ځواکونو د ملاتړ بشپړ پرې کول» چې تهران ته د منلو وړ نه دي. په دې منځ کې بیا د اسراییل له خوا د ترور محدود بریدونه او خنډونه، سایبري عملیات یا د محرمو معلوماتو افشا کول کولی شي د بېباورۍ فضا دومره پراخه کړي چې دواړه لوري د نږدې کېدو پر ځای دفاعي دریځونو او د خپلو غوښتنو د زیاتولو پر لور لاړ شي.
له همدې امله، د جامع هوکړې د ترلاسي په اړه خوشبيني نه یوازې د پخوانیو هوکړو، مذاکراتو او اوربند د تجربو پر بنسټ، بلکې د لوریو د متضادو ګټو د ماهیت او د درېیم مخرب لوبغاړي د رول له کبله هم تر ډېره منطقي نه ښکاري او هغه څه چې د «۶۰ ورځني افق» په توګه ترسیم شوي، د تلپاتې سولې پر لور واقعی مسیر نه، بلکې د دواړو لوریو لپاره د ساه اخیستلو یو تاکتیک دی، څو وروسته هر لوری وکړای شي په لا زیات چمتووالي خپلې غوښتنې د خبرو له لارې وڅاري، یا که ناکامې شي، ځانونه د راتلونکې مخامخېدنې لپاره تیار کړي. پر همدغه بنسټ، د اټکل وړ سناریو دا ده چې د هوکړې دا یادښت پر ځای د دې چې د یوې غوره او جامع هوکړې پیل وي، ښايي پر یوې محدودې، لنډمهالې او اوږدمهاله هوکړې واوړي؛ داسې هوکړه چې له مخې به یې ظاهراً جګړه درېدلې وي، خو حقیقي سوله به نه وي او لوري به په یو ډول د «نه جګړې، نه سولې» په حالت کې پاتې وي.
البته ایران او امریکا کولی شي، هغه څه چې لاسلیک کړې یې دي، څو ورځې پرې ونازېږي؛ په دې مانا چې امریکا ته د هرمز تنګي بېرته پرانېستل او د نړیوالې انرژۍ پر اکمالاتي زنځیر د فشار کمول مهم هدف و چې ښکاري اوس ترلاسه شوی دی. د ایران اسلامي جمهوریت ته بیا د سمندري کلابندۍ لغوه کېدل او د کنګل شویو شتمنیو ازادېدل مهم هدف و، څو په هېواد کې دننه د معیشتي وضعیت د خرابېدو له امله رامنځته شوې نارضایتي راکمه شي. پر همدغه بنسټ، اوسمهال دواړه لوري کولی شي چې دا هوکړه عامه افکارو ته د «بریا» په توګه وړاندې کړي.
