جګړه بې کوري او ناخوالې زېږوي

په تېرو څو میاشتو کې د بهرنیو ځواکونو له وتلو سره په یو وخت په هېواد کې جګړې زور اخیستی چې ولسي وګړو ته پر ځاني زیانونو سربېره یې درانه مالي زیانونه وراړولي دي. د دغو ناامنیو له امله د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې په زرګونه کورنۍ د خپلو سیمو پرېښودلو ته اړ شوې او امنو سیمو ته یې پناه وړې ده.
د پېښو په وړاندې د چمتووالي په چارو کې د دولت وزارت د شمېرو له مخې په تېرو دوو کلونو کې څه د پاسه پینځه میلیونه وګړي د جګړو او ناامنیو له امله د خپلو سیمو پرېښودلو ته اړ شوي دي چې یوازې په تېرو شپږو میاشتو کې ۶۲زره او ۴۸۰ کورنۍ د جګړو او ناامنیو له امله بې ځایه شوې دي.
د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت هم ویلي چې په تېرو دوو میاشتو کې په بېلابېلو ولایتونو کې ۲۲ زره او ۴۱۶ کورنۍ له خپلو سیمو څخه کډه شوې دي.
د چارواکو په وینا، د وروستیو جګړو له امله یوازې له تخار، کندز، بغلان، بدخشان او بلخ ولایتونو څخه کابو ۳۷ زره کورنۍ بې ځایه شوې دي.
د ورکړل شویو شمېرو پربنسټ په تېرو اوو میاشتو کې د جګړې په پایله کې په کندهار کې اوه ویشت زره کورنۍ بي ځایه شوې دي. په تېرو دوو میاشتو کې په بغلان کې اته زره، په بدخشان کې اوه زره، په کندز کې دوولس زره او په تخار ولایت کې نهه زره کورنۍ د خپلو سیمو پرېښودلو ته اړ شوې دي.
که څه هم دولتي بنسټونه له دغو بې ځایه شویو کورنیو سره د مرستو خبره کوې خو د بې ځایه شویو کورنیو د شمېر زیاتوالي ته کتو دا مرستې بسنه نه کوي او ډېری دغه کورنۍ په ډېر ناوړه وضعیت کې ژوند کوي.
په اوسني وخت کې چې د هېواد په ډېری ولایتونو کې جګړه روانه ده او هره ورځ یو او بل لوري ته د مرګ ژوبلې راپورونه ورکول کېږي. د جګړو د سیمو اوسېدونکي له سختو کړاوونو سره مخامخ دي، له همدې امله هره ورځ په سلګونه کورنۍ د خپلو سیمو پرېښودلو ته اړ کېږي او ډېرې بې وزله کورنۍ بیا د اور په هماغه لمبو کې شپې ورځې تېروي او هره شېبه د مرګ له ګواښ سره مخامخ کېږي.
که څه هم د جګړې دواړه لوري د سولې د مذاکراتو خبره کوي او د مسایلو پر سیاسي حل ټینګار هم لري خو افغان اولس تمه لري چې افغان دولت په تېره بیا طالبان عملاً د جګړې پر ځای د خبرو لار غوره او د هېواد د اوسنیو ناخوالو او ستونزو پر اواري فکر وکړي. په دې کار سره به د افغان اولس کړاوونو او ناخوالو ته د پای ټکی کېښودل شي، ځکه هره جګړه یوازې د خبرو او سیاسي جوړجاړی له لارې پای مومی.