د ښځینه غږ

«نه پوهېږم» هماغه څه چې له کلونو راهیسې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي له امله رامنځته شوي، د ډېرو نجونو د چیغو غږونه یې په ځان کې پټ کړي دي. نه پوهېږم پر افغان ښځو او نجونو له کوم ظلم او زیاتي ولیکم؛ هغه چې په کورونو کې پرې کېږي، که له هغو بې‌عدالتیو چې په ټولنه کې پرې تپل کېږي؟ د افغان نجونو له کوم تر پښو لاندې شوي حقه یې ولیکم؟ د زده‌کړو حق، د انتخاب حق، د ژوند حق، که د هغه ساده...

کله چې نن له هغه ښوونځي تېرېدم چې کلونه کېږي ترې لرې یم، زړه او ذهن مې هماغه صحنې راژوندۍ کړې؛ هغه چې دوه کاله مخکې د شپږم ټولګي زده‌کوونکې وم، په همدې میاشت کې مو د ښوونکې نړیواله ورځ ونمانځله. زه او څو خورلڼې مې چې ډېر درس مو وایه، په دې ورځ به مو نه یوازې د ښوونکو لپاره ډالۍ اخیستې، بلکې دومره ټینګار به مو کاوه، څو ټولې زده‌کوونکې د ښوونکو او د ښوونځي د مدیرې ترڅنګ راټولې شي. غوښتل مو د یوه ساعت...

په لسم ټولګي کې وم چې د ښوونځي دروازې وتړل شوې. لا هم هغه نېټه رایاده ده؛ یکشنه، د ۱۴۰۰ کال د زمري ۲۴مه، د سهار ۱۱:۲۴ دقیقې. لا مې هیله لرله چې ښوونځی به بېرته پرانیستل شي. ډېر وخت مې انتظار وکړ. کله کله به اوازې خپرېدې چې د شنبې په ورځ به ښوونځي بېرته پرانیستل شي. زه به هم هیله‌منه شوم؛ خو هغه شنبه هېڅکله رانغله. د شنبې ورځې یوه بلې پسې تېرېده، خو د ښوونځي دروازې لا تړلې پاتې وې. ورو ورو مې خپله...

هغه شپه برېښنا نه وه. کوڅه په تیاره کې ډوبه وه او یوازې د سپوږمۍ کمزورې رڼا چې د وریځو له منځه راوتله، پر خټينو دیوالونو لوېده. د ښار په یوه زاړه کور کې یوه نجلۍ د تېلو د څراغ ترڅنګ ناسته وه او د باران غږ ته یې غوږ نیولی و. هغه سارا نومېده. سارا دیارلس کلنه وه او عجیب عادت یې درلود: هره شپه به یې له خوب مخکې خپله راتلونکې انځوروله. نه هغه راتلونکې چې په ټلویزیون کې یې لیدلې وه او نه هغه...

هغه ورځ مې ښه په یاد ده. د جغرافیې ازموینه مې لرله. له ازموینې یوه ورځ مخکې، په هماغه کوټه کې چې تل به مې پکې درس وایه، د جغرافیې ازموینې ته مې چمتووالی نیوه. د کتاب هره پاڼه او د فصل د تمرین پوښتنې مې په غور بیاکتلې. په درس بوخته وم چې مور مې کوټې ته راننوته. د خوړو کاسه یې په لاس کې وه او ویې ویل: «نرګس جانې! ته د درسونو له امله سم خواړه هم نه خورې. څو ځله مې درته غږ...

په افغانستان کې زرګونه نجونې داسې مهال خپل وخت په کورونو کې تېروي، چې د زده‌کړو له بندېدو مخکې یې ښوونځي او پوهنتون ته د تګ او د خپلواکې راتلونکې د جوړولو لپاره پلانونه لرل. ځينې له شپږم ټولګي تر فراغت وروسته د رسمي زده‌کړو د دوام اجازه نه لري او له کلونو تېرېدو وروسته هم له ښوونیز چاپېریاله لرې دي. د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونیسف) د ۲۰۲۶ کال په اګست کې خبر ورکړ چې په افغانستان کې له ۲۰۲۱ کال راهیسې، له...

زه د یوې نجلۍ په توګه هره ورځ هغه راپورونه څارم چې په رسنیو په ځانګړې توګه په نړیوالو رسنیو کې د افغان ښځو او نجونو د وضعیت په اړه خپرېږي؛ دا چې د زړه خبرې یې څه دي، کومې هیلې او موخې لري، د واکمن وضعیت پر وړاندې څه غبرګون ښيي او له دغه حالت سره څنګه چلند کوي. په وروستیو کې د الجزیرې له یوه راپور سره مخ شوم چې واک ته د طالبانو له بېرته رسېدو وروسته د افغان ښځو او نجونو د وضعیت...

په ځينو کورنیو کې د نجونو د ودولو پرېکړه تر ډېره د دې پر ځای چې خپله نجلۍ ته وخت ورکړل شي، نور یې کوي. هغه نجونې چې لا د زده‌کړو په عمر کې دي یا خپلې راتلونکې ته پلان لري، کله کله د خپلو کورنیو په خوښه ګډ ژوند ته مخه کوي؛ داسې پرېکړه چې ځینو ته د زده‌کړو پای او د هغو مسوولیتونو پیل دی چې منلو ته یې چمتو نه دي. جبري او کم‌عمره ودونو د ځينو نجونو ژوند اغېزمن کړی دی. د کورنۍ...

زه ذکیه یم؛ په افغانستان کې د بامیان ولایت د ورس ولسوالۍ. همالته زېږېدلې یم. پنځه کاله کېږي چې له مور سره د افغانستان په پلازمېنې کابل کې ژوند کوم. زما او د مور لګښتونه مې ماما ورکوي او موږ د هغه په کور کې ژوند کوو. زه ګوښې نجلۍ یم. د شور ماشور او لویو ټولیو پرتله مې یوازیتوب خوښ دی؛ خو دا له انسانانو د بېزارۍ مانا نه لري. برعکس، خوښېږي مې له مثبت اندېشو کسانو سره کېنم او خبرې ورسره وکړم؛ هغوی چې خبرو...

ما تل د راتلونکې لپاره هیلې لرلې؛ هغه هیلې چې د رسېدو لپاره مې ورته زده‌کړې او هڅې کولې. غوښتل مې یو ورځ څارنواله شم او په کابل کې دنده ولرم؛ د خلکو ترڅنګ اوسم، له حقه دفاع وکړم او داسې څوک واوسم چې تل د عدالت په خوا کې ولاړه وي. د راتلونکې انځور مې روښانه و: غوښتل مې کار وکړم، زیار وباسم او په خپل مټ خپلواک ژوند جوړ کړم. ان د یوه «سپین فورنر» موټر د لرلو هیله مې هم لرله. تصور مې کاوه...